İngiltere kaya tuzu jeolojisinin merkezi Cheshire Havzasıdır. Winsford ve Northwich çevresindeki Triyas yaşlı halit tabakaları Britanya’nın kaya tuzu endüstrisinin temelini oluşturmuştur.
Bu konuyla bağlantılı diğer rehber ve içerikler için Avrupa Kaya Tuzu Atlası bölümünü inceleyebilirsiniz.
Northwich Halite Member
British Geological Survey, Cheshire Havzasındaki Northwich Halite Member’ı halit ile çamurtaşı ara seviyelerinden oluşan Anisiyen yaşlı bir litostratigrafik birim olarak tanımlar. Birimin kalınlığı bazı kesimlerde 286 metreye kadar ulaşabilir.
Chester-Winsford bölgesindeki ayrıntılı BGS çalışmaları ise formasyonun yaklaşık 218 metre toplam kalınlığa ulaşabildiğini ve önemli kaya tuzu seviyelerinin oldukça yüksek NaCl içerebildiğini göstermektedir.
Winsford Kaya Tuzu Madeni
Winsford, İngiltere’nin günümüzdeki en önemli yeraltı kaya tuzu madenidir. Maden yaklaşık 150 metre derinde bulunur ve geçmişi 1844 yılına uzanır.
Britanya Jeoloji Araştırmaları kaynaklarında Meadowbank/Winsford madeni Northwich Halite’ın en önemli referans kesitlerinden biri olarak kullanılmaktadır.
1844’ten Günümüze Madencilik
Winsford madeni 19. yüzyılın ortasında açılmış, 1892’de kapanmış ve Northwich’teki son madenin su basmasının ardından 1928’de yeniden işletmeye alınmıştır.
Bugünkü Üretim Kapasitesi
Cheshire West and Chester’ın güncel planlama belgelerinde Winsford yeraltı kaya tuzu madeninin yaklaşık 2,25 milyon ton/yıl kapasiteye sahip olduğu belirtilmektedir.
Üretimin önemli bir bölümü kış aylarında yolların buzlanmasına karşı kullanılan doğal kaya tuzu olarak pazarlanır.
Yaklaşık %95 NaCl İçeren Seviyeler
BGS’nin Cheshire jeoloji raporlarında Winsford’da işletilen kaya tuzunun bazı üretim seviyelerinde yaklaşık yüzde 95 NaCl içerdiği belirtilmektedir.
Oda-Topuk Benzeri Yeraltı İşletme
Kalın halit tabakaları içerisinde geniş galeriler açılır ve taşıyıcı kaya tuzu blokları bırakılır. Yeraltında kırılan tuz daha sonra yüzeye çıkarılarak farklı tane boylarında hazırlanır.
Madencilik Sonrası Boşlukların Kullanımı
Winsford’un geniş ve kuru yeraltı galerilerinin bir bölümü arşiv ve belge depolama amacıyla kullanılmaktadır. Kaya tuzunun düşük geçirgenliği ve yeraltındaki sabit çevre koşulları bu tür ikincil kullanımları mümkün kılar.
Preesall Tarihî Tuz Sahası
Britanya’daki diğer önemli tarihî sahalardan biri Lancashire’daki Preesall tuz alanıdır. BGS kayıtlarına göre saha 1872’de sondajlarla keşfedilmiş, 19. yüzyıl sonundan 20. yüzyılın ilk bölümüne kadar kaya tuzu ve salamura üretiminde kullanılmıştır.
İngiltere Kaya Tuzu Atlasındaki Önemi
Cheshire, kalın Triyas halit tabakaları, yüzyıllara yayılan madencilik tarihi ve halen devam eden Winsford işletmesi nedeniyle Avrupa kaya tuzu jeolojisinin başlıca merkezlerinden biridir.
Kaynaklar
- British Geological Survey – Northwich Halite Member
- BGS – Chester and Winsford Geological Memoir
- BGS – The Pennines and Adjacent Areas: Rock Salt and Brine
- Cheshire West and Chester – Land and Mineral Resources
- Compass Minerals – Winsford Rock Salt Mine