İsviçre’de doğal kaya tuzu iki farklı yöntemle işletilmektedir: Bex’te klasik yeraltı madencilik geleneği sürerken Schweizerhalle ve Riburg çevresinde yeraltındaki kaya tuzu suyla çözündürülerek salamura halinde yüzeye çıkarılmaktadır.
Bex Kaya Tuzu Madeni
Swiss Saltworks / Salina Helvetica güncel kaynağında Bex’i İsviçre’nin en eski aktif tuz madeni ve ülkede halen çalışan son klasik tuz madeni olarak tanımlamaktadır.
Ayrıntılı dosya: Bex Kaya Tuzu Madeni.
Schweizerhalle ve Riburg
Kuzeybatı İsviçre’de yeraltındaki gerçek kaya tuzu doğrudan blok olarak çıkarılmak yerine çözelti madenciliğiyle işletilir. Tatlı su sondajlarla kaya tuzu tabakasına gönderilir, halit çözünür ve oluşan salamura yüzeye pompalanır.
Yeraltında Tuz Kavernaları
Halitin kontrollü çözündürülmesi sonucunda salamura dolu yapay kavernalar gelişir. Swiss Saltworks kavernaların üretim boyunca ve üretim sonrasında doygun salamurayla dolu tutulduğunu belirtmektedir.
Yaklaşık 200 Metre Derin Tuz Tabakaları
Swiss Saltworks’un kuzeybatı İsviçre’deki teknik açıklamalarında bazı aktif ve planlanan tuz sahalarında kaya tuzu tabakasının yüzeyin yaklaşık 200-280 metre altında bulunduğu görülmektedir.
Yaklaşık 600 Bin Ton/Yıl İsviçre Üretimi
Swiss Saltworks’un 2023 tarihli kurumsal soru-cevap belgesinde şirketin yıllık toplam tuz üretimi yaklaşık 600 bin ton olarak verilmiştir.
Bu rakam Bex madeninin tek başına üretimi değildir; şirketin İsviçre’deki toplam üretim ölçeğini ifade eder.
Kaya Tuzu ve Vakum Tuzu Ayrımı
Schweizerhalle ve Riburg’daki nihai ürün yüksek saflıkta vakum tuzu olabilir; ancak hammaddenin jeolojik kaynağı yeraltındaki doğal steinsalz yani kaya tuzu tabakasıdır. Bu nedenle bu sahalar Dünya Kaya Tuzu Atlası kapsamındadır.
İsviçre Kaya Tuzu Atlasındaki Yeri
İsviçre, aynı ülke içerisinde hem tarihî klasik yeraltı tuz madenciliğini hem de modern çözelti madenciliğini sürdüren dikkat çekici bir Avrupa kaya tuzu ülkesidir.
Kaynaklar
- Swiss Saltworks – Bex, Schweizerhalle and Riburg
- Swiss Saltworks – Underground Rock Salt Solution Mining
- Swiss Saltworks – Production and Salt Cavern Management