Zipaquirá ve Nemocón kaya tuzu madenleri, Kolombiya’nın Cundinamarca bölümünde bulunan ve yüzyıllardır ekonomik, kültürel ve teknolojik açıdan kullanılan büyük Kretase halit kütleleridir.
Bu konuyla bağlantılı diğer rehber ve içerikler için Güney Amerika Kaya Tuzu Atlası bölümünü inceleyebilirsiniz.
Zipaquirá Kaya Tuzu
Zipaquirá’daki halit kütlesi saf kaya tuzu ile killi halit ve siyah şeyl seviyelerinin karmaşık biçimde birlikte bulunduğu büyük bir evaporit yapısıdır.
Yaklaşık 2 Kilometrelik Tuz Yapısı
Servicio Geológico Colombiano’nun modern enerji depolama değerlendirmesinde Zipaquirá tuz ve siyah şeyl domunun yaklaşık 2 kilometre çapında olduğu ve tuz tabakalarının yaklaşık 2 kilometre derinliğe kadar izlenebildiği aktarılmaktadır.
2024’te Çözelti Madenciliği
ANM’nin 29 Kasım 2024 tarihli saha denetiminde Zipaquirá madeninin sözleşme aşaması “explotación” olarak kaydedilmiş ve işletilen mineral açıkça sal gema o halita şeklinde belirtilmiştir.
Aynı denetim kaydında doygun salamuranın yerinde çözündürme kuyularında üretildiği, ayrıca eski maden ve Tuz Katedrali odalarındaki kaya tuzu parçalarının ham veya öğütülmüş ürün olarak değerlendirilebildiği açıklanmıştır.
2025’te Ruhsatın Feshi
10 Nisan 2025’te Agencia Nacional de Minería, Zipaquirá ve Nemocón’un işletmecisi Colsalminas’a ait maden sözleşmelerinin ekonomik ve teknik yükümlülük ihlalleri nedeniyle feshedildiğini açıkladı.
Bu nedenle 2024 işletme tekniği tarihsel olarak belgeli olmakla birlikte aynı işletmecinin faaliyetini günümüzde değişmeden sürdürdüğü varsayılmamalıdır.
Nemocón Kaya Tuzu
Nemocón’daki kaya tuzu Zipaquirá’ya benzer biçimde Kretase evaporit sisteminin parçasıdır. Servicio Geológico Colombiano her iki alanı ülkenin en önemli halit yataklarından kabul etmektedir.
2025’te Belediye Yönetimine Geçici Devir
Agencia Nacional de Minería Eylül 2025’te Nemocón Tuz Madeninin yönetimini geçici olarak Nemocón Belediyesine devretmiştir.
Bu gelişme eski işletme ruhsatının feshedilmesinden sonraki yeni idari aşamayı göstermektedir.
Tuz Katedrali
Zipaquirá’nın eski kaya tuzu galerileri içerisinde geliştirilen Tuz Katedrali, maden sonrası yeraltı alanlarının kültürel ve turistik amaçla yeniden kullanımının dünyanın en tanınmış örneklerinden biridir.
Kolomb Öncesi Tuz Üretimi
Zipaquirá ve Nemocón çevresindeki doğal tuzlu sular ve kaya tuzu sistemleri Avrupalıların gelişinden çok önce yerel topluluklar tarafından kullanılmıştır. Tuz bölgesel ticaretin önemli hammaddelerinden biriydi.
Jeolojik Miras ve Madencilik
Bu sahalar yalnız turistik mağaralar değildir. Hem Zipaquirá hem Nemocón gerçek doğal halit yataklarıdır ve yüzlerce yıllık tuz üretimi doğrudan bu Kretase kaya tuzu kütlelerine dayanır.
Dünya Kaya Tuzu Atlasındaki Önemi
Zipaquirá-Nemocón sistemi; jeoloji, çözündürme madenciliği, doğrudan kaya tuzu üretimi, madencilik mirası, dinî mimari ve Kolomb öncesi tuz kültürünü aynı coğrafyada birleştiren dünya çapında sıra dışı bir kaya tuzu bölgesidir.
Kaynaklar
- Agencia Nacional de Minería – Zipaquirá Mine Inspection, 2024
- Agencia Nacional de Minería – Cancellation of Zipaquirá and Nemocón Contracts, 2025
- Agencia Nacional de Minería – Nemocón Mine Administration, 2025
- Servicio Geológico Colombiano – Rock Salt of Zipaquirá, Nemocón and Upín