Chandler Formation, Northern Territory’deki Amadeus Havzasının doğu ve güneydoğu kesimlerinde yüzlerce metre kalınlığa ulaşan büyük bir Neoproterozoik-Kambriyen evaporit ve kaya tuzu sistemidir.
Konuyla ilgili diğer rehber ve çalışmaları Okyanusya Kaya Tuzu Atlası bölümünde bulabilirsiniz.
Amadeus Havzası
Geoscience Australia’ya göre Amadeus Basin yaklaşık 170 bin km² alan kaplar ve bazı kesimlerinde sediment kalınlığı 14 kilometreye ulaşır.
Havzanın erken gelişim evrelerinde geniş denizel sedimentasyonla birlikte güçlü evaporit çökelimi gerçekleşmiştir.
Chandler Formation Haliti
Northern Territory Geological Survey kayıtlarına göre doğu Amadeus Havzasında Chandler Formation çok kalın evaporitik kayaçlardan oluşur.
50 Metreden 1.000 Metrenin Üzerine
Rodinga bölgesindeki araştırmalarda Chandler halit tabakalarının kalınlığı 50 metreden az değerlerden 1.000 metrenin üzerine kadar değişmekte ve ortalama yaklaşık 470 metre olarak verilmektedir.
Salt Tectonics
Kalınlıktaki büyük değişim yalnız ilk çökelme koşullarından kaynaklanmaz. Kaya tuzunun jeolojik zaman içerisinde hareket etmesi ve bazı yapısal bölgelerde yığılması halit tabakalarını önemli ölçüde kalınlaştırmıştır.
Chandler Project Alanı
Amadeus Havzasının Alice Springs’in yaklaşık 130 kilometre güneyindeki kesimlerinde Chandler Formation yıllarca özel ve kamu araştırmalarının hedefi olmuştur.
NTGS kayıtlarında yaklaşık 700-1.000 metre derinliklerde önemli miktarda masif ile yarı masif halit tespit edildiği bildirilmiştir.
Gillen Salt Member
Chandler Formation Amadeus Havzasındaki tek tuz birimi değildir. Daha yaşlı Bitter Springs Formation içerisindeki Gillen Member da karbonat, sülfat ve halit içeren geniş bir denizel evaporit sistemidir.
İki Büyük Kaya Tuzu Sistemi
Böylece doğu Amadeus Havzasında biri Chandler Formation, diğeri daha derindeki Gillen Salt Member olmak üzere iki farklı büyük kaya tuzu düzeyi bulunmaktadır.
Madencilik ile Yatak Arasındaki Ayrım
Chandler’da yüzlerce metre kalın halit bulunması yatağın günümüzde aktif ticari kaya tuzu madeni olduğu anlamına gelmez. Bölge uzun süredir jeolojik, mühendislik ve yeraltı kullanım potansiyeli açısından araştırılmaktadır.
Amadeus’un Dünya Atlasındaki Önemi
Bir kilometreden kalın hale gelebilen tabakalı halit, iki ayrı büyük evaporit düzeyi ve güçlü tuz tektoniği Amadeus Havzasını Dünya Kaya Tuzu Atlasındaki en önemli derin yeraltı tuz sistemlerinden biri yapar.
Kaynaklar
- Geoscience Australia – Amadeus Basin
- Northern Territory Geological Survey – Chandler Halite Thickness
- Northern Territory Geological Survey – Chandler Project