Rusya çok büyük ve farklı yaşlarda kaya tuzu ile potasyumlu evaporit havzalarına sahip bir Avrasya ülkesidir. Orenburg’daki Sol-İletsk gerçek ve günümüzde aktif bir yeraltı kaya tuzu madeni olarak öne çıkarken, Ural bölgesindeki Solikamsk-Verkhnekamsk evaporit sistemi dev halit ve potasyum tuzu istifleriyle dünya ölçeğinde önem taşır.
Rusya’nın Güncel Tuz Endüstrisi
USGS’nin 2024 ülke değerlendirmesine göre Rusya dünya tuz üretiminde üst sıralarda bulunan ülkelerden biridir. Ancak toplam tuz üretimi kaya tuzu, vakum tuzu ve diğer üretim yöntemlerini birlikte kapsayabileceğinden her ülke toplamı doğrudan kaya tuzu üretimi olarak yorumlanmamalıdır.
Sol-İletsk Kaya Tuzu Yatağı
Orenburg bölgesindeki İletsk kaya tuzu yatağı yüzeye doğru yükselmiş büyük bir tuz domudur. İşletmeci Russalt, yatağın araştırılmış rezervlerini 560 milyon tonun üzerinde vermektedir.
Yaklaşık 300 Metre Derinlikte Üretim
Sol-İletsk’te üretim yüzeyin yaklaşık 300 metre altında yeraltı oda madenciliği yöntemiyle gerçekleştirilir. Kaya tuzu mekanik kesici makinelerle sökülür, taşıma araçları ve bant sistemleriyle şafta ulaştırılır.
Ayrıntılı dosya: Sol-İletsk Kaya Tuzu Madeni.
Yılda 1,7 Milyon Tona Kadar
Russalt güncel işletme kapasitesini yılda yaklaşık 1,7 milyon tona kadar gıda ve teknik tuz üretimi olarak açıklamaktadır.
Permiyen Kökenli Kaya Tuzu
Sol-İletsk kaya tuzu yaklaşık 270 milyon yıl önce Permiyen döneminde eski bir denizin buharlaşması sonucunda oluşan evaporit sisteminin parçasıdır.
Solikamsk-Verkhnekamsk Evaporit Havzası
Rusya’nın bir diğer dev evaporit sistemi Perm bölgesindeki Verkhnekamsk-Solikamsk havzasıdır. USGS bu havzayı dünyanın büyük tabakalı evaporit ve potasyum tuzu sistemlerinden biri olarak sınıflandırmaktadır.
Halit ile Potasyum Tuzlarının Birlikteliği
Solikamsk havzasında kaya tuzu kalın halit tabakaları halinde bulunurken silvit ve karnalit gibi potasyum mineralleri de aynı evaporitik sistem içerisinde ekonomik seviyeler oluşturur.
Kaya Tuzu ile Potasyum Madenini Ayırmak
Verkhnekamsk’taki birçok aktif yeraltı işletmesinin ekonomik hedefi potasyum cevheridir. Bu nedenle bütün Solikamsk madenleri doğrudan gıda veya teknik kaya tuzu madeni olarak sınıflandırılmamalıdır. Atlas burada halit taşıyan evaporit sistemini kayıt altına almaktadır.
Rusya Kaya Tuzu Atlasındaki Yeri
Rusya; Sol-İletsk’in büyük ve aktif kaya tuzu madeni ile Solikamsk-Verkhnekamsk’ın dev tabakalı halit-potasyum sistemi sayesinde Dünya Kaya Tuzu Atlasının temel ülkelerinden biridir.
Kaynaklar
- Russalt – Iletsksol Rock Salt Mine
- Russalt – Current Production and Deposits
- USGS – Mineral Industry of Russia, 2024
- USGS – Verkhnekamsk-Solikamsk Evaporite Basin