Ermenistan’ın başlıca gerçek kaya tuzu yatağı başkent Erivan’ın Avan bölgesinde bulunmaktadır. Avan Salt Combine günümüzde kendi yeraltı tuz yatağından hem doğrudan kaya tuzu hem de salamura yoluyla rafine tuz üretmektedir.
Avan Kaya Tuzu Yatağı
Avan yatağı Erivan’ın kuzeydoğu kesiminde yer alan doğal yeraltı evaporit sistemidir.
1967’den Beri İşletme
Avan Salt Combine güncel kurumsal bilgilerinde kendi tuz yatağını 1967’den beri işlettiğini belirtmektedir.
Ayrıntılı dosya: Avan Kaya Tuzu Madeni.
İki Ayrı Üretim Yöntemi
Avan işletmesinde kaya tuzu doğrudan yeraltından çıkarılabildiği gibi, yeraltındaki halit çözündürülerek üretilen konsantre salamura vakum evaporasyonuyla kristalleştirilerek yüksek saflıkta rafine tuza dönüştürülmektedir.
1969 Vakum Tuz Tesisi
Ermenistan hükümetinin resmî arşivine göre “Extra” sınıfı sofra tuzu zenginleştirme/üretim ünitesi 1969 yılında devreye alınmıştır.
300 Metre Derinlikte Kaya Tuzu
2025 yılında Scientific Reports’ta yayımlanan bilimsel çalışmada Avan yeraltı tuz yatağından yaklaşık 300 metre derinlikten kaya tuzu örnekleri alınmıştır.
Yaklaşık %93 NaCl
Aynı bilimsel çalışmada incelenen Avan kaya tuzu örneklerinin yaklaşık yüzde 93 NaCl içerdiği; ayrıca sülfat, kalsiyum, magnezyum ve çözünmeyen kalıntılar bulunduğu belirtilmektedir.
Bu değer çalışmada incelenen örneklerin bileşimidir ve bütün yatağın her noktasını temsil eden tek bir sabit kimyasal değer değildir.
Neo-Tetis Kökeni
Bilimsel çalışma Avan yeraltı kaya tuzunu eski Neo-Tetis denizinin evaporitik kalıntılarıyla ilişkilendirmektedir.
Abovyan Evaporit Sistemi
Avan tuz tabakaları yakın çevredeki Abovyan jeolojisiyle de ilişkilidir. 2025 mineralojik araştırmalar bu evaporitlerin bölgedeki daha genç volkanik ve cevherleşmiş kayaçların altında bulunduğunu göstermektedir.
Ermenistan Kaya Tuzu Atlasındaki Yeri
Avan’ın aktif yeraltı madenciliği, yaklaşık 300 metre derinlikte doğal halit ve hem doğrudan kaya tuzu hem salamura üretimini bir arada kullanması Ermenistan’ı Dünya Kaya Tuzu Atlasında önemli bir Kafkasya ülkesi haline getirir.
Kaynaklar
- Avan Salt Combine – Current Rock Salt Mining
- Government of Armenia – Avan Salt Works
- Scientific Reports – Avan Subterranean Salt Deposit at 300 m Depth
- Lithos – Avan Evaporites and Abovyan Geology, 2025