İspanya kaya tuzu jeolojisinde iki bölge özellikle öne çıkar: Katalonya’daki Cardona-Súria-Sallent tuz havzası ve Zaragoza yakınındaki Remolinos halit sahası.
Konuyla ilgili diğer rehber ve çalışmaları Avrupa Kaya Tuzu Atlası bölümünde bulabilirsiniz.
Cardona Tuz Dağı
İspanya Jeoloji ve Madencilik Enstitüsü IGME, Cardona Tuz Dağını yaklaşık 40 milyon yıl önce Eosen döneminde oluşmuş denizel kökenli sodyum-potasyum tuzları olarak tanımlar.
Evaporitler daha genç sedimentlerle örtülmüş, daha sonra tektonik ve diapirik hareketlerle yeniden yüzeye doğru yükselmiştir.
Cardona Tuz Formasyonu
IGME stratigrafik çalışmalarında Cardona tuz serisinde kalın kaya tuzu, anhidrit ve potasyum mineralli seviyeler birlikte görülmektedir. Halit bazı kesimlerde çok kalın bir ana kaya tuzu düzeyi meydana getirir.
Tuz Tektoniği ve Tuz Dağı
Cardona’nın ünlü “Tuz Dağı”, kaya tuzunun gömülü halde kalmak yerine tektonik basınç altında yukarı doğru hareket ederek yüzeyde olağanüstü bir jeolojik yapı oluşturmasının dünya çapındaki örneklerinden biridir.
Remolinos Kaya Tuzu
Zaragoza yakınındaki Remolinos, İspanya’nın önemli kaya tuzu madenciliği merkezlerinden biridir. IGME’nin Aragon madencilik kayıtlarında María del Carmen işletmesi doğrudan halit / sal gema madeni olarak listelenmiştir.
Yeraltı Oda-Topuk Madenciliği
İspanya Ulusal Atlası Remolinos’taki kaya tuzu üretimini yeraltında oda-topuk yöntemi kullanılan başlıca örneklerden biri olarak göstermektedir.
Mina Real ve Jeolojik Miras
IGME’nin jeolojik miras envanterinde Remolinos-Barranco de las Salinas bölgesindeki Mina Real evaporit oluşumları ayrıca kayıtlıdır. Eski maden artıklarında doğrudan halit parçaları gözlenmektedir.
Torres de Berrellén
Zaragoza çevresindeki bir başka tarihî halit işletmesi Torres de Berrellén’dir. IGME burayı artık faal olmayan halit madeni olarak jeolojik miras envanterinde belgelemektedir.
Ebro Havzasının Kaya Tuzları
Remolinos sahaları Ebro Havzasının genç sedimenter gelişimi içerisinde oluşmuş evaporitik sistemlerle bağlantılıdır. Kapalı veya sınırlı gölsel havzalarda yüksek buharlaşma sodyum klorürün kalın seviyeler halinde çökelmesine imkân vermiştir.
Cardona ile Remolinos Arasındaki Fark
İki saha da kaya tuzu içermekle birlikte aynı yaş ve aynı jeolojik sistem değildir. Cardona yaklaşık 40 milyon yıllık Eosen denizel evaporitleriyle, Remolinos ise Ebro Havzasının daha genç evaporitik sistemleriyle ilişkilidir.
İspanya Kaya Tuzu Atlasındaki Yeri
İspanya; yüzeyde dramatik biçimde görülebilen Cardona tuz diapiri, yeraltı madenciliğinin sürdüğü Remolinos ve çok sayıda tarihî halit işletmesi sayesinde Batı Avrupa’nın önemli kaya tuzu ülkelerinden biridir.
Kaynaklar
- IGME-CSIC – Montaña de Sal de Cardona
- IGME – Libro Blanco de la Minería de Aragón: Remolinos Rock Salt
- IGME – Remolinos-Barranco de las Salinas, Mina Real
- IGME – Torres de Berrellén Halite Mine