Khewra Kaya Tuzu Madeni, Pakistan’ın Pencap eyaletindeki Salt Range’in eteklerinde bulunan ve dünyanın en tanınmış yeraltı halit madenlerinden biri olan büyük bir kaya tuzu işletmesidir.
Bu konuya ilişkin diğer içeriklere Asya Kaya Tuzu Atlası bölümünden ulaşabilirsiniz.
Salt Range İçindeki Konumu
Khewra, İslamabad’ın yaklaşık 160 kilometre güneyinde, Jhelum bölgesinde yer alır. Maden Salt Range boyunca yüzeye yaklaşan çok kalın evaporit sisteminin içerisinde geliştirilmiştir.
150 Metrelik Tuz Dizisi
PMDC’ye göre Khewra sahasında toplam kalınlığı yaklaşık 150 metreye ulaşan ve düzensiz kubbemsi yapılar içerisinde bulunan yedi kalın kaya tuzu damarı işletilmektedir.
Beyaz, Pembe ve Kırmızı Halit
Khewra’nın en karakteristik özelliklerinden biri aynı kaya tuzu kütlesinde farklı renklerin görülmesidir. PMDC maden içerisinde şeffaf-beyaz, pembe, kırmızı ve koyu pembe tonlarında halit bulunduğunu belirtmektedir.
Rengin Kaynağı
Saf halit renksiz veya beyaza yakın olabilir. Pembe ve kırmızı tonlar kaya tuzu içerisindeki çok küçük miktarlardaki demirli mineraller ve diğer doğal kapanımların dağılımıyla ilişkilidir.
Yaklaşık %98 Ortalama NaCl
PMDC Khewra’dan elde edilen kaya tuzunun ortalama saflığını yaklaşık yüzde 98 NaCl olarak vermektedir. Kurum bazı seçilmiş ürünlerde daha yüksek saflık değerleri de bildirmektedir; ancak madenin tamamı tek bir kimyasal değere sahip homojen kütle olarak değerlendirilmemelidir.
17 Seviyeli Maden Sistemi
PMDC verilerine göre Khewra maden sistemi toplam 17 seviyeden oluşur. Bunların 11’i referans yer seviyesinin altında, beşi üzerinde ve biri giriş/zemin seviyesindedir.
Oda-Topuk Madenciliği
Khewra’da klasik oda-topuk yöntemi kullanılmaktadır. Galeriler açılırken kaya tuzunun belirli bölümleri büyük sütunlar halinde yerinde bırakılır ve bu sütunlar tavanın ağırlığını taşır.
3398 Acre’den Büyük Ruhsat Alanı
PMDC Khewra projesinin ruhsatlı işletme alanını yaklaşık 3.398 acre olarak vermektedir. Bu büyüklük yalnız yeraltındaki mevcut galerilerin değil işletmenin ruhsat sahasının ölçüsüdür.
2022-23 Üretimi
PMDC’nin yayımladığı işletme verilerinde Khewra’nın 2022-23 üretimi yaklaşık 314.397 ton, satışı ise yaklaşık 314.845 ton olarak belirtilmiştir.
Bu değer tarihli işletme verisidir ve sonraki yılların üretiminin aynı olduğu anlamına gelmez.
2026 Madencilik Kayıtları
PMDC’nin Temmuz-Eylül 2026 tarihli ihale kayıtlarında Khewra’daki Sohal Mine No. 2 ve Tunnel No. 5 gibi üretim alanlarından kaya tuzu kazısı ve taşınmasına ilişkin güncel işler yayımlanmıştır.
Potasyum Mineralleri
PMDC, Khewra ve Makrach kaya tuzu içerisinde bazı kesimlerde potasyum bakımından zengin seviyeler bulunduğunu ve bu seviyeler üzerinde kimyasal analiz ve ekonomik değerlendirme çalışmaları yaptığını bildirmektedir.
Turizm ve Madencilik
Khewra yalnız aktif bir sanayi madeni değildir. Eski galerilerin belirli bölümleri ziyaretçilere açılmış, kaya tuzundan yapılmış mimari ve dekoratif uygulamalar madenin turistik kimliğinin bir parçası haline gelmiştir.
Khewra’nın Dünya Kaya Tuzu Atlasındaki Önemi
Kalın kaya tuzu damarları, aktif yeraltı madenciliği, olağanüstü renk çeşitliliği ve Salt Range’in jeolojik büyüklüğü Khewra’yı dünya kaya tuzu madenciliğinin sembol sahalarından biri yapmaktadır.
Kaynaklar
- PMDC – Khewra Salt Mine
- PMDC – 2026 Khewra Rock Salt Mining Tenders
- PMDC – Khewra Potash Exploration